لغتنامه حقوقی

 

استنطاق :

تحقیق از متهم راجع به مورد اتهام از طرف مامور صلاحیتدار قضائی(بازپرس

و ضابطین دادگستری ) . مرادف این اصطلاح لفظ بازپرسی است . دادرسی که 

شغل او استنطاق است ، مستنطق یا بازپرس نامیده می شود .  

 

اصل شخصی بودن مجازات :

طبق این اصل مجازات کیفری تنها بر مرتکب جرم اعمال و تحمیل می گردد و

اشخاصی که در ارتکاب بزه نقشی نداشته اند ، مجازات نخواهند شد . از جمله

مصادیق تعدیل این اصل می توان به مسئولیت کارفرمایان بدلیل ارتکاب

جرائم توسط  کارگران (مسئولیت کیفری ناشی از فعل دیگری ) و همچنین به

جرائم ارتکابی شرکت ها بوسیله نمایندگان آن ها اشاره کرد . اصل مذکور تحت

عنوان اصل مسئولیت شخصی در قدیم رعایت نمی شد و اصلی دیگری به نام

اصل مسئولیت جمعی حاکم بود . طبق این اصل در صورتی که شخصی جرمی

مرتکب می شد ، علاوه بر وی خویشاوندان و نزدیکان وی نیز مورد مجازات

قرار می گرفتند .  

 

اصل قانونی بودن جرم :

طبق این اصل جرم بودن یک عمل منوط به اینست که قانون آن عمل را جرم

بشناسد . به عبارت دیگر هیچ رفتاری جرم تلقی نمی شود ، مگر اینکه قانونا

به آن عمل جرم اطلاق شود . ( ماده 2 قانون مجازات اسلامی )  

 

اصول محاکمات جزائی :

مرادف آئین دادرسی کیفری می باشد ( ماده 1 قانون آئین دادرسی کیفری ) . 

 

اطبای عدلیه :

اصطلاح قدیمی پزشکی قانونی است ( ماده 82 قانون آئین دادرسی کیفری ) . 

 

اعمال شاقه :

مجازات جرم جنائی که متوجه بدن محکوم است و منشا ننگ و رسوائی او میباشد.

در گذشته این مجازات در فرانسه به صورت انتقال مجرم به مستعمرات ( برای

تحمل مجازات در آنجا ) اجرا می شد . ( ماده 13 قانون مجازات عمومی ) 

 

اعمال نفوذ :

جرمی که عناصر آن عبارت است از :

الف – عمد

ب – روابط خصوصی با کارمندان دولت یا شهرداری یا ماموران به خدمات

عمومی . رکن مادی این جرم توسل به وسائل متقلبانه نیست ، بلکه توسل به 

وسائل واقعی است .

ج – سو استفاده دارنده این رابطه خصوصی از آن رابطه .

د – عملی که از کارمند مزبور در نتیجه اعمال نفوذ صادر می شود ، بر خلاف

موازین قانونی باشد . ( قانون مجازات اعمال نفوذ مصوب سال 1315 )

بنابراین انجام دادن تقاضای مشروع اشخاص در شرائط بالا بدون رعایت نوبتی

که مقرر است ، جرم اعمال نفوذ تلقی می گردد .